Ralf Bodelier…


...werkt als vrij gevestigd onderzoeker, journalist, debatleider en schrijver. Hij geeft colleges op HBO-opleidingen en universiteiten en verzorgt lezingen. Ook laat hij zich graag verleiden om andermans disputen, congressen en symposia van vaart, humor en resultaten te voorzien. Want de waarheid is te vinden in het botsen der meningen.



Bodelier is nieuwsgierig. Hij is gefascineerd door veranderingen, liefst op wereldschaal. En hij wil weten hoe deze doorwerken in het leven van gewone mensen. Hier, in de prachtwijken van Nederland. En ver weg, in de sloppenwijken van Afrika of Azië.

Bodelier volgde een lerarenopleiding geschiedenis, deed een doctoraalexamen in de theologie, promoveerde als cultuurfilosoof en schreef een tiental boeken.

Zijn hoofdthema’s zijn globalisering en kosmopolitisme. Zijn zorg betreft zowel hen die daar te weinig van profiteren als degenen die dreigen af te haken. Daarnaast houdt hij zich bezig met thema's als ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten, religie en, sinds kort, voedsel.

Ralf Bodelier kiest voor optimisme. Voor een optimisme als morele keuze. Want de toekomst ligt open. Het besef dat er nog niets is beslist, verplicht je om er iets aan te doen.


Steun de duurzame ontwikkelingsdoelen

Maternal health MalawiDe ‘Millenniumdoelen’ lopen op hun eind. De ‘Duurzame Ontwikkelingsdoelen’ komen er aan. Geef deze alle steun, schrijft Ralf Bodelier vanuit het Afrikaanse Malawi. Met de huidige Millenniumdoelen werden immers wonderen verricht. [3 maart 2015, regionale dagbladen]

Malawi, het Afrikaanse land waar ik voor een half jaar woon en werk, is nu officieel het armste land ter wereld. De Wereldbank liet vorige week weten dat de gemiddelde Malawiaan jaarlijks rond de 227 dollar aan waarde produceert. De gemiddelde Nederlander produceert zo’n 51.000 dollar. Nederlanders zijn 225 keer zo rijk als Malawianen.

De officiële werkloosheid in Malawi is 90 procent. Ambulances, politieauto’s of brandweerwagens zie je hier vrijwel nooit. Minder dan 10 procent van de bevolking beschikt over elektriciteit. In de stinkende, overvolle zalen van de grote staatsziekenhuizen delen stervenden eenzelfde bed. Malawiaanse ziekenhuizen zijn een hel. Lees verder…

Wie gaat in juli 2015 mee naar de dorpen, steden en krottenwijken van Malawi?

Malawi_014Samen met onze vrienden Saulos Jali en Veronica Kuchikonde, organiseren Mirjam Vossen en ik in juli 2015 weer enkele kleinschalige reizen door Malawi. Het kleine land is het warme hart van Centraal Afrika.
De vriendelijkheid van de mensen is onovertroffen en de natuur is majestueus. De problemen zijn indrukwekkend maar de omgang met die problemen is dat ook.

Twintig jaar
Mirjam en ik wonen en werken sinds januari weer voor zeven maanden in Malawi. Dat is precies twintig jaar nadat we voor het eerst door het land trokken en vriendschap sloten met Veronica Kuchikonde. Ditmaal sluiten we ons verblijf in Malawi af met enkele kleinschalige reizen door de dorpen, steden en, vooral, door de sloppenwijken van Malawi.
Want dáár, in de kroegen, de malariaklinieken, de tinsmederijen en timmerwerkplaatsen, de markten, de kerken en de moskeeën, speelt zich het volle Afrikaanse leven af. 
Lees verder…

WakaWaka’s, Ebola en het Licht. Overweging tijdens Drie Koningen.

Emil Nolde: De drie koningen (1913)

Emil Nolde: De drie koningen (1913)

Wat was het eerste dat God deed nadat hij de wereld schiep? God zette ’t licht aan. ‘De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed (…) God zei: ‘Er moet licht komen,’ en er was licht. God zag dat het licht goed was, en hij scheidde het licht van de duisternis’.
Waaraan denkt Guus Meewis wanneer hij ver weg is, op tournee? Waaraan denkt hij wanneer hij in duisternis door een anonieme kille stad zwerft, waar de mensen slapen, en de ‘wereld gaat dicht’? ‘Dan denkt hij aan Brabant. Want daar brandt nog licht’.
En waaraan dacht een groep Tilburgers die de campagne ‘Tilburg tegen Ebola’ begon en die iets wil doen aan die verschrikkelijke epidemie in West-Afrika? Die groep Tilburgers overwoog dat 90 procent van de bevolking in Sierra Leone, in het zwaarst getroffen land, niet beschikt over elektriciteit en dus niet beschikt over licht. Ze begreep dat het uiterst lastig om in die licht-loze, lange donkere Afrikaanse nacht patiënten te zoeken, te vervoeren en te verzorgen.
[Uitgesproken tijdens drie katholieke vieringen in Zorgcentrum Heikant en Mariakerk in Tilburg Noord op 3 en 4 januari 2015]
Lees verder…

2014 was zo’n slecht jaar nog niet

Afstudeerceremonie aan de Pan African University, Nairobi Kenia in november 2014

Erg vrolijk was 2014 niet. Wij zagen ont-hoofdingen in Raqqa, doodzieke mensen in Sierra Leone,  dronken rebellen in Donetsk en verdronken vluchtelingen op Italiaanse stranden. We constateerden dat de wereld er dramatisch voorstond, dat onze beschaving achteruit holt en er dat onze kinderen een sombere toekomst wacht.
En het lukte ons niet om voorbij het nieuws te kijken. Toch zouden we veel optimistischer in het leven staan wanneer we zouden beseffen hoeveel slimmer, gezonder, rijker, gelukkiger, schoner, vredelievender, veiliger, vrijer en vriendelijker we in 2014 waren in vergelijk met tien, twintig of vijftig jaar geleden. Dat we in een sombere stemming terugkijken op 2014 heeft weinig met 2014 en veel met onszelf te maken. [Regionale dagbladen, eind december 2014]

50 jaar geleden, in 1964, verdiende de gemiddelde wereldburger iets meer dan 8000 euro. Vandaag is dat bijna 16.000 euro. En die extra 8000 euro maakten ons leven een heel stuk aangenamer.  Lees verder…

Maak van de kerststal een politiek project

Opvangen van asielzoekers. In 'Stadskribbe' Bonn, 2014.

Opvangen van asielzoekers. In ‘Stadskribbe’ Bonn, 2014.

Sinterklaas ligt alweer achter ons. Meer dan ooit zuchtte het feest dit jaar onder zware debatten en veiligheidsmaatregelen. Was Zwarte Piet nu zwart omdat hij zwart geboren is, of omdat hij de schoorsteen af kwam zakken? Moesten we arrestatieteams meesturen met stroopwafel-pieten? Kon je Sinterklaas wel laten opdraven met een kruis op zijn mijter, of kwetsten we daarmee moslimkindjes die ook aan Sinterklaas wilden doen? [Mooi Meegenomen, Mariaparochie Tilburg, 24 december 2012]

Nu maken we ons op voor Kerstmis. Vergeleken met Sinterklaas, is Kerst a-politiek  en roept niet op tot debat. Laat staan dat rond 25 december ergens veiligheidsmaatregelen moeten worden getroffen. Voor de meeste Nederlanders draait het met kerst om familiebezoek, uitgebreid tafelen, romantische films op televisie en doneren aan goede doelen.
Nog maar een minderheid staat stil bij het kerstverhaal. En wanneer dat al gebeurt, dan is kerst het feest van de geboorte, van het prille geluk, van de romantiek van de herders. Dat is ook de boodschap van de talloze kerststallen in ons land: je staat er voor, deelt in het jonge geluk van de verse baby, ruikt de geur van dennen, hoort de engelen zingen en ziet de drie koningen naderen. Met idealen, laat staan met politiek, heeft het tafereel niets te maken. Lees verder…

Dalende olieprijzen, het beste nieuws van 2014

petrol-stationSinds het begin van de crisis in 2008, halveerde de prijs van olie. En dat is geweldig nieuws. Voor ons, maar zeker voor mensen ver weg, meent Ralf Bodelier. [Regionale dagbladen, 10 december 2014]

Voor klimaatactivisten zijn het sombere tijden. Sinds 2008 daalde de prijs van een vat olie van 150 dollar naar minder dan 70 dollar. Dat betekent dat wind- en zonne-energie relatief duurder worden en er weer meer olie zal worden verstookt. Daarmee pompen we meer CO2 in de lucht en jagen zo de klimaatverandering verder aan. Tot zover het sombere nieuws. Lees verder…

We moeten het weer hebben over onze idealen

BOnze strijd tegen Islamitische Staat, is een strijd van idealen, waarden en ideeën, meent Ralf Bodelier. En die strijd start in ons onderwijs. [Regionale dagbladen, 11 oktober 2014]

Vanzelfsprekend kan ‘Islamitische Staat’ worden verslagen. De amper 20 duizend amateursoldaten, gerekruteerd uit maar liefst 80 landen, zijn uiteindelijk geen partij voor de machtige coalitie met hun commando’s, inlichtingendiensten, F16’s en tomahawks. En dat geldt desgewenst ook voor Boko Haram, voor Al Shabaab, voor Jabhat al-Nusra en al die andere islamitische terreurgroepen. Maar een militaire overwinning zal van korte duur zijn. Uit de as van IS of al-Nusra zullen weer nieuwe organisaties verrijzen. Deze zullen opnieuw duizenden strijders uit tientallen landen aantrekken. Ook zij zullen vele duizenden de dood injagen. Deze wereldwijde sympathie voor IS is niet alleen levensgevaarlijk. Ze zou ons ook aan het denken moeten zetten.

Wat is er toch in de meer dan 4000 jonge, Europese moslims gevaren dat ze huis en haard verlaten om te vechten voor IS? En wat is er gebeurd met vele honderdduizenden moslims die deze stap niet zetten, maar wel bewonderend naar deze strijders opkijken? Waarom zijn wij er niet in geslaagd om onze landgenoten te overtuigen van idealen als vrijheid van godsdienst, van mensenrechten, van democratie en respect voor andersdenkenden?  Lees verder…

Blog. De ‘Extended Family’ als molensteen

EIn het Afrikaanse Malawi vind je maar weinig journalisten. Er zijn geen etnische of religieuze spanningen, er is geen oorlog, er zit geen wrede dictator, Malawi doet niet mee in de wereldpolitiek. Een brief of pakket richting Malawi, komt nogal eens aan in Mali. Malawi is Malawi. En daarom is Malawi het ideale land voor journalisten met interesse voor het alledaagse, onopvallende en doorsnee Afrika.

Voor gewone mensen in het warme hart van Afrika die nooit het journaal zullen halen. Journalist Ralf Bodelier reist met financiële steun van het Postcode Loterij Fonds voor journalisten door Malawi en schrijft onder meer voor de Groene Amsterdammer over vergeten vluchtelingenkampen, over opkomst van biologische landbouw in Afrika en de aantrekkelijke kanten van sloppenwijken. [1 oktober 2014. Freepressunlimited.org]

Wanneer Europeanen iets waarderen in een land als Malawi, dan is het wel het hechte gezinsleven. Lees verder…

Atheïst op Peerkepad

Peerke 8 hans fillet

Alle foto’s: Hans Fillet

Waarom liep Ralf Bodelier,  individualist, atheïst en stedeling het Peerkepad? Waarom deed hij mee aan deze collectieve pelgrimage, geleid door een pater? Waarom sjouwde hij in zeven dagen van het katholieke Wittem in Zuid-Limburg naar het multiculturele Tilburg Noord? Het was een vraag die hij zich stelde voor en tijdens de bedevaart en die hem nog steeds bezighoudt. Bodelier geeft vier voorlopige antwoorden. [September 2014, Tijdschrift Peerke Donders]

‘Een. Het Peerkepad werd in 2009 uitgestippeld tussen het moederklooster van de Redemptoristen in Wittem en de geboortegrond van de Redemptoristenpater Peerke Donders in Tilburg. Het loopt door een prachtig stukje West-Europa. Je trekt dwars door het Limburgse heuvelland, de Maasvallei en de Kempen. Dagenlang wandel je door weilanden en heidevelden, langs rivieren en bosranden, oude boerderijen en verstilde kloosters. Je ruikt het drogende hooi, je laat het pluimgras door je handen glijden en je vaart met een pontje over de Maas. Lees verder…

Het gif dat levens redt

De strijd tegen DDT maakt miljoenen doden 

Voor milieuactivisten kon DDT niet snel genoeg de wereld uit. Maar Afrikaanse landen vechten om DDT te mogen gebruiken in de strijd tegen malaria, de ziekte die meer dan zeshonderdduizend slachtoffers per jaar maakt.  [23 juli 2014, de Groene Amsterdammer]. 

DDT Spraying
Het wordt al te gemakkelijk verondersteld: inzet voor een beter milieu is inzet voor een betere wereld. Inzet voor een beter milieu komt, bijvoorbeeld, ook ten goede aan de allerarmsten wereldwijd. Dat inzet voor een beter milieu ook ten koste kan gaan van honderden miljoenen mensen toont de strijd om het insecticide DDT. Een strijd die startte in de jaren zestig en tot op vandaag doorgaat, al krijgen we er in Nederland weinig van mee.
Dit voorjaar was het precies vijftig jaar geleden dat de biologe Rachel Carson overleed. In Nederland zegt haar naam nog maar weinigen iets. Maar Carson is onlosmakelijk verbonden met het ontstaan van de moderne milieu­beweging. In 1962 publiceerde zij Silent Spring, ‘Dode lente’, een boek dat alleen al in de Verenigde Staten veertig keer werd herdrukt en zes miljoen keer werd verkocht.

Lees verder…